Số điện thoại tư vấn
Chương trình khuyến mãi, giảm giá


Xét nghiệm Psa và chỉ số tăng cao có ý nghĩa gì?

2018-05-09 Phòng Khám Nam Khoa Kim Mã
PSA là ký hiệu viết tắt của Prostate Specific Antigen – đây là một loại kháng nguyên đặc hiệu của tuyến tiền liệt. Chỉ số xét nghiệm Psa tăng cao cảnh báo bệnh gì?

Trong thời gian hai mươi năm trở lại đây tại những nước phát triển, công nghệ xét nghiệm các bệnh về tuyến tiền liệt như xét nghiệm PSA ở nam giới đã trở nên rất phổ thông. Theo như khuyến cáo của các bác sĩ nam học thì đàn ông trong độ tuổi trung niên ( từ 40 trở lên) nên thực hiện xét nghiệm ung thư tuyến tiền liệt để có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nhất. Tuy nhiên cũng có rất nhiều nam giới còn khá xa lạ với cái tên PSA. Bài viết sau đây sẽ giúp các anh hiểu rõ hơn về xét nghiệm PSA là gì?

1. XÉT NGHIỆM PSA LÀ GÌ?

PSA là kháng nguyên đặc hiệu của tuyến tiền liệt

PSA là kháng nguyên đặc hiệu của tuyến tiền liệt

Chúng ta có thể biết PSA là ký hiệu viết tắt của Prostate Specific Antigen – đây là một loại kháng nguyên đặc hiệu của tuyến tiền liệt, hay nam giới có thể biết tới nó như một loại enzyme được tuyến tiền liệt tiết ra, lượng enzyme này sẽ hóa lỏng tinh dịch thông qua quá trình thủy phân protein gây ra hiện tượng đông đặc. Nếu trong điều kiện bình thường, chỉ số PSA trong nồng độ máu rất thấp nhưng một khi tuyến tiền liệt gặp vấn đề như: bị viêm, phì đại tuyến tiền liệt, thậm chí là ung thư tuyến tiền liệt thì nồng độ PSA sẽ tăng cao.

Vì vậy để giải thích cho thắc mắc PSA là gì thì đây chính là một xét nghiệm xác định các bệnh liên quan tới tình trạng tuyến tiền liệt ở nam giới.

2. CHỈ SỐ PSA CAO CẢNH BÁO BỆNH GÌ?

Bình thường chỉ số PSA trong máu thường tồn tại với nồng độ rất thấp ( 0-4ng/mL). Và chỉ số này sẽ tăng theo độ tuổi của nam giới.

Sau đây là bảng tham khảo chỉ số PSA cho nam giới.

Tuổi

PSA huyết thanh (ng/ml)

trung bình

PSA huyếtthanh (ng/ml)trên

giới hạn bình thường

40-49

0.65

2.0

50-59

0.85

3.0

60-69

1.39

4.0

70-79

1.64

5.5

 

Bình thường chỉ số PSA tồn tại trong máu với nồng độ rất thấp (0-4 ng/mL)

Bình thường chỉ số PSA tồn tại trong máu với nồng độ rất thấp (0-4 ng/mL)

Theo kết quả bảng chỉ số trên khi nồng độ PSA trong máu cao hơn mức trung bình thì có thể do rất nhiều nguyên nhân như: viêm hay phì đại tuyến tiền liệt, hoặc thậm chí là ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên trong số những người có nồng độ PSA tăng cao thì chỉ chiếm khoảng 1/ 3 trường hợp là ung thư.

Do đó, chúng ta cần lưu ý rằng không phải cứ chỉ số PSA nào tăng đều có thể khẳng định người đó bị ung thư và ngược lại. Vì khi tuyến tiền liệt bị viêm, khi thăm trực tràng, trong phì đại tuyến tiền liệt thì nồng độ PSA cũng sẽ tăng.

Chính vì vậy chúng ta có thể hiểu rằng xét nghiệm PSA là xét nghiệm có giá trị để theo dõi điều trị, đặc biệt với những người bệnh ung thư đã từng phẫu thuật hoặc cắt tinh hoàn, điều trị bằng estrogen....

Để giúp tăng độ chính xác chẩn đoán PSA, các bác sĩ có thể tùy theo bệnh của từng người mà có thể thực hiện thêm xét nghiệm PSA tự do ( hay viết tắt à fPSA). Theo một số nghiên cứu gần đây cho biết nếu tỉ lệ dPSA/tPSA tăng cao trong chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt. ( tỉ lệ bình thường là 0,25) Tỉ lệ này sẽ nhỏ hơn 0,17 trong ung thư tuyến tiền liệt do người bệnh chủ yếu tăng tPSA mà không tăng fPSA

3. ĐỐI TƯỢNG CẦN THỰC HIỆN XÉT NGHIỆM PSA

Một số đối tượng sau có thể cần phải thực hiện xét nghiệm PSA:

✔ Nam giới trên 50 tuổi. Khi nam giới bước vào độ tuổi nên thì nguy cơ mắc các bệnh về tuyến tiền liệt rất cao. Chính vì vậy xét nghiệm PSA cần được thực hiện để sàng lọc ung thư tuyến tiền liệt cho nam giới trong độ tuổi này.

✔ Người có gia đình đã từng bị ung thư tuyến tiền liệt như: bố hay anh,… đều cần thực hiện xét nghiệm tầm soát PSA sớm từ lúc độ tuổi trung niên.

✔ Đối với bệnh nhân bị ung thư tuyến tiền liệt thì xét nghiệm PSA sẽ giúp đánh giá nguy cơ tử vong.

✔ Với những người bệnh ung thư tuyến tiền liệt đang trong quá trình điều trị thì xét nghiệm PSA trong máu sẽ giúp theo dõi hiệu quả của việc điều trị và nguy cơ tái phát ra sao. Những người bệnh ung thư tuyến tiền liệt cần chú ý, từ 3- 36 tháng cần thực hiện xét nghiệm nồng độ PSA tùy theo mức độ nguy hiểm của bệnh.

4. PSA CHƯA PHẢI LÀ DẤU ẤN KHẲNG ĐỊNH UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT

Chúng ta cần lưu ý rằng xét nghiệm PSA tăng chưa thể nói lên rằng người đó đã bị ung thư tuyến tiền liệt. Mà để khẳng định chính xác tình trạng bệnh, ngoài xét nghiệm PSA thì một số xét nghiệm sau sẽ bổ trợ cho bác sĩ một kết luận đúng đắn nhất:

✔ Sinh thiết gan:

Một khi nồng đồ PSA toàn phần trong huyết tương cao hơn 2,5ng/mL hoặc tốc độ PSA toàn phần lớn hơn 0,75ng/ml thì bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện sinh thiết gan để kiểm tra xem người đó có bị ung thư hay không. Tại đây, các bác sĩ giải phẫu bệnh sẽ xác định có sự hiện diện của tế bào ung thư hay không. Việc sinh thiết tiền liệt tuyến hầu như không gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nhưng vẫn có khả năng xảy ra một số phản ứng phụ thoáng qua. Sau khi làm sinh thiết, người bệnh có thể thấy có máu trong tinh dịch, tiểu ra máu, xuất huyết ở trực tràng, viêm tiền liệt tuyến, viêm mào tinh hoàn, tiểu khó, v.v...

✔ Siêu âm viêm tuyến tiền liệt:

Thông qua kết quả hình ảnh siêu âm sẽ thu nhận được hình ảnh của tuyến tiền liệt giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh cụ thể hơn.

Bên cạnh đó thì một số xét nghiệm như: Thăm khám trực tràng bằng ngón tay, Chụp CT hay xạ hình xương, PET,… đều là những xét nghiệm đi kèm để kết hợp với xét nghiệm PSA cho ra một kết quả chính xác nhất.

Sinh thiết chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt

Sinh thiết chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt

5. MỘT SỐ CHÚ Ý TRƯỚC KHI THỰC HIỆN XÉT NGHIỆM PSA

Đối với người bệnh đang dùng thuốc kháng biotin hay androgen liều cao ( hơn 5mg/ngày) thì cần sau 8 giờ dùng thuốc mới nên thực hiện xét nghiệm PSA

Trước khi lấy máu để làm xét nghiệm, người bệnh không nên ăn trứng, hay thức ăn nhiều đạm, sữa, uống bia rượu hoặc hút thuốc lá….

Trên đây là một số thông tin về nồng độ PSA là gì, hi vọng mọi người sẽ có thêm nhiều kiến thức về xét nghiệm này. Nếu một ngày bạn nghi ngờ bản thân đang mắc căn bệnh ung thư tuyến tiền liệt hoặc muốn khám, chẩn đoán các bệnh lý khác ở tuyến tiền liệt hoặc cần thực hiện xét nghiệm PSA như thế nào thì bạn có thể liên hệ trực tiếp tới Phòng khám Nam khoa Kim Mã qua tổng đài: 02437 181 999 để được tư vấn cụ thể và đặt lịch khám chữa bệnh.

Hãy để chuyên gia tư vấn cho bạn

Chúng tôi luôn mong muốn khách hàng thuận tiện trong việc liên hệ với bộ phận hỗ trợ với thời gian phản hồi nhanh nhất. Hãy phản hồi cho chúng tôi để có thể phục vụ bạn ngày càng tốt hơn.